Czym jest repatriacja zmarłego i jak przebiega

Kto bierze udział: zakład pogrzebowy, służby kraju zgonu, konsulat i granica

Repatriacją nie zajmuje się jedna instytucja. To łańcuch, w którym każde ogniwo odpowiada za swoją część.

Zakład pogrzebowy

Całą sprawę prowadzimy my. Rozmawiamy ze szpitalem i kostnicą, zbieramy i tłumaczymy dokumenty, przygotowujemy zmarłego i trumnę, a potem przewozimy zmarłego przez granicę. W niektórych krajach prawo wymaga lokalnego zakładu pogrzebowego. W Austrii zmarłych mogą przewozić tylko upoważnione zakłady pogrzebowe. We Francji do przewozu trumny potrzebny jest zakład pogrzebowy z francuską licencją. W tych krajach czynności organizujemy i całą sprawę prowadzimy my.

Służby kraju zgonu

Lekarz stwierdza zgon. Lokalny organ rejestruje go i wydaje świadectwo zgonu: w Niemczech jest to Standesamt (urząd stanu cywilnego), w Polsce urząd stanu cywilnego, we Francji urząd gminy (mairie). Zezwolenie na wywóz zmarłego z kraju wydaje osobny organ: w Polsce inspektor sanitarny, we Francji prefekt departamentu.

Do przewozu przez granice wiele krajów wydaje „paszport zwłok”. W Niemczech i w Austrii jest to Leichenpass, w Holandii lijkenpas.

Konsulat Ukrainy

Z reguły to konsul rejestruje zgon obywatela Ukrainy, który nastąpił za granicą, i wydaje ukraińskie świadectwo zgonu, bez opłaty konsularnej. Razem z nim wydaje zaświadczenie dla organów opieki społecznej, dzięki któremu rodzina może otrzymać zasiłek pogrzebowy. Zdarzają się wyjątki: w Norwegii na przykład zgon rejestrują wyłącznie organy norweskie, a ambasada Ukrainy nie rejestruje go po raz drugi. Najważniejsze dla drogi jest to, że konsulat legalizuje zaświadczenie o braku przedmiotów zabronionych. Bez niego zmarły nie zostanie przepuszczony przez granicę.

Samego przewozu konsulat nie organizuje. Robi to rodzina albo my na jej zlecenie. Więcej w artykule „Konsulat Ukrainy, gdy ktoś umrze za granicą”.

Granica Ukrainy

Funkcjonariusz celny sprawdza dokumenty. Trumnę otwiera się tylko w wyjątkowych przypadkach: w placówce ochrony zdrowia, w obecności funkcjonariusza celnego i osoby towarzyszącej.

Rodzina

Od Państwa potrzeba niewiele: paszportu zmarłego, jeśli Państwo go mają, własnego paszportu i dokumentu potwierdzającego pokrewieństwo, na przykład odpisu aktu urodzenia albo aktu małżeństwa. Wyjeżdżać za granicę zwykle nie trzeba. Jak to działa, wyjaśnia artykuł „Gdy rodzina nie może wyjechać za granicę”. Zdarzają się kraje i sytuacje, w których potrzebny jest podpis albo obecność krewnego. Wtedy powiemy o tym od razu.

Dokumenty, bez których zmarły nie przekroczy granicy

Skądkolwiek zmarły jest przewożony, na granicy Ukrainy obowiązują te same zasady. Potrzebne są:

1. świadectwo zgonu albo inny dokument potwierdzający zgon, wydany przez właściwy organ;
2. zaświadczenie, że przy zmarłym i w trumnie nie ma przedmiotów, których nie wolno przewozić przez granicę. Wydaje je organ kraju zgonu, a konsulat lub ambasada Ukrainy je legalizuje;
3. pisemne oświadczenie dla urzędu celnego, w dowolnej formie.

Jest jeszcze jeden wymóg, który dotyczy nie papieru, lecz trumny: zmarły musi znajdować się w hermetycznej trumnie z wkładem cynkowym, opatrzonej urzędową plombą.

Dlaczego sam „paszport zwłok” nie wystarczy

Wiele krajów Europy jest stronami Umowy strasburskiej o przewozie zwłok. Między tymi krajami zmarły podróżuje z jednym dokumentem, czyli laissez-passer, zwanym „paszportem zwłok”. Kraje tranzytu i przeznaczenia nie wymagają innych dokumentów.

Ukrainy jednak nie ma na liście stron Umowy. Dlatego na ukraińskiej granicy potrzebne są jeszcze dokumenty, których wymaga prawo ukraińskie. Holandia na przykład wymaga wtedy dodatkowo zaświadczenia właściwych organów z imieniem i nazwiskiem zmarłego oraz miejscem docelowym.

Lokalne dokumenty w każdym kraju są inne. Czego potrzeba w Państwa przypadku, znajdą Państwo na stronie danego kraju w dziale „Kraje”, a ogólną listę na stronie „Dokumenty”.

Ile to kosztuje i kto płaci

Za sprowadzenie zmarłego zapłacą Państwo od 800 €, zależnie od kraju. Na przykład: z Polski od 800 €, z Niemiec od 2 100 €, z Włoch od 3 000 €. Są to ceny „od” za całą drogę do domu. Pogrzeb w Ukrainie to osobna usługa.

Dokładną cenę podamy w ciągu 5 minut, gdy poznamy kraj, miasto i dokumenty. Pracujemy na podstawie umowy, a cenę wpisujemy do niej przed rozpoczęciem przewozu. Wszystkie ceny znajdą Państwo na stronie „Cennik”, a z czego się składają, wyjaśnia artykuł „Ile kosztuje sprowadzenie zmarłego z zagranicy do Ukrainy”.

Kto płaci. Zwykle rodzina albo ubezpieczyciel, jeśli polisa obejmuje repatriację. Często polisa pokrywa tylko drogę do granicy albo do węzła transportowego w Ukrainie, a resztę płaci rodzina. Jeśli jest polisa, proszę powiedzieć o niej już podczas pierwszej rozmowy: transport trzeba uzgodnić z ubezpieczycielem, w przeciwnym razie może on odmówić wypłaty świadczenia. Kto jeszcze może pomóc, opisuje artykuł „Kto płaci za sprowadzenie zmarłego z zagranicy”.

Pytania o repatriację zmarłego